10 sai lầm khiến quán cafe mới mở thua lỗ (và cách tránh)
Quán cafe & trà sữa
Sai lầm khi mở quán cafe nào khiến quán lỗ và đóng cửa? 10 lỗi về vốn, mặt bằng, giá vốn, menu, khách quen kèm dấu hiệu và cách tránh.
Phần lớn sai lầm khi mở quán cafe không nằm ở ly cà phê mà ở khâu tính vốn, chọn mặt bằng, kiểm soát chi phí và quản lý hằng ngày. Bài này nêu 10 sai lầm hay gặp, mỗi sai lầm có dấu hiệu nhận biết và cách tránh. Đọc mất khoảng 12 phút, phù hợp với người mới mở quán hoặc đang chuẩn bị mở.
Tóm tắt nhanh
Quán thường lỗ vì thiếu vốn lưu động, thuê mặt bằng không khớp mô hình, không biết giá vốn từng ly và quản lý bằng cảm giác.
Menu quá dài, bỏ quên khách quen và không có kế hoạch marketing sau khai trương làm doanh thu thiếu ổn định.
Hầu hết sai lầm có thể phòng được bằng tính toán trước khi mở và một vài hệ thống đơn giản.
Cuối bài có bảng 10 sai lầm và 3 việc có thể làm ngay trong tuần này.
Vì sao nhiều quán cafe mới mở thua lỗ rồi đóng cửa?
Khi hỏi quán cafe đóng cửa vì sao, câu trả lời thường là một vài lỗi lặp đi lặp lại: tính thiếu vốn, chọn sai chỗ, không kiểm soát chi phí, quản lý lỏng lẻo, menu rối và không giữ được khách. Chất lượng đồ uống quan trọng, nhưng hiếm khi là nguyên nhân duy nhất.
Đây là lý do vì sao quán cafe thất bại ngay cả khi chủ quán chăm chỉ. Họ làm việc rất nhiều nhưng không có con số để biết tiền đang chảy đi đâu. Bài này không đưa tỷ lệ đóng cửa vì chưa có nguồn kiểm chứng; mục tiêu là giúp bạn tránh những sai lầm khi mở quán cafe mà nhiều chủ quán đã từng trải qua.
Dưới đây là 10 sai lầm, đi từ giai đoạn chuẩn bị đến vận hành.
03 nhóm sai lầm khi kinh doanh cafe từ lúc mở đến vận hànhSai lầm 1: Không tính đủ vốn lưu động
Nhiều chủ quán chỉ tính tiền setup mà quên tiền để quán sống qua các tháng đầu. Vốn setup là tiền đầu tư ban đầu (sửa chữa, máy móc, bàn ghế). Vốn lưu động là tiền vận hành hằng tháng: nguyên liệu, lương, điện nước, tiền thuê mặt bằng, khi doanh thu chưa đủ bù chi phí.
Ví dụ dưới đây dùng số minh họa (ILLUSTRATIVE), không phải số liệu thực. Giả sử chi phí cố định mỗi tháng là 40 triệu đồng (thuê 15, lương 20, điện nước và khác 5), giá vốn khoảng một phần ba doanh thu:
Tháng 1: doanh thu 30 triệu, giá vốn 10 triệu, còn 20 triệu. Thiếu khoảng 20 triệu.
Tháng 2: doanh thu 40 triệu, giá vốn 13 triệu, còn 27 triệu. Thiếu khoảng 13 triệu.
Tháng 3: doanh thu 50 triệu, giá vốn 17 triệu, còn 33 triệu. Thiếu khoảng 7 triệu.
Tổng thiếu khoảng 40 triệu trước khi hòa vốn. Nếu chỉ dự phòng 20 triệu, quán hết tiền ngay trong tháng thứ hai dù khách đang tăng dần.
Biểu đồ mô phỏng khoản thiếu hụt vốn lưu động qua các thángDấu hiệu nhận biết
Bạn chưa từng viết ra số tháng quán có thể hoạt động khi doanh thu thấp.
Toàn bộ tiền đã chi cho setup, tài khoản gần như trống.
Phải vay nóng hoặc xoay tiền để trả lương, tiền thuê.
Cách tránh
Ước tính quán có thể chạy bao nhiêu tháng với doanh thu thấp hoặc bằng 0, rồi để dành đúng khoản đó.
Lập kịch bản doanh thu thấp, không chỉ kịch bản đẹp.
Mặt bằng đẹp chưa chắc phù hợp với quán của bạn. Có bốn lỗi hay gặp: tiền thuê quá cao so với doanh thu dự kiến, lượng người qua lại không hợp mô hình (bán mang đi khác với ngồi lại), hợp đồng ngắn không có bảo đảm gia hạn, và chưa quan sát địa điểm vào nhiều khung giờ, nhiều ngày.
Dấu hiệu nhận biết
Bạn chốt mặt bằng sau một lần đi xem.
Tiền thuê chưa được đặt cạnh doanh thu dự kiến của chính quán.
Chưa đọc kỹ điều khoản tăng giá thuê, tiền cọc và thời hạn.
Cách tránh
Dùng checklist trước khi ký hợp đồng:
Đếm người đi qua vào giờ cao điểm, cả ngày thường và cuối tuần.
Quan sát đối thủ quanh khu vực: họ đông giờ nào, khách là ai.
Đọc kỹ điều khoản tăng giá, tiền cọc, thời hạn và quyền gia hạn.
Lấy tiền thuê chia cho doanh thu dự kiến của chính quán để xem có gánh nổi không. Bài này không đưa mức “an toàn” chung vì mỗi mô hình một khác.
Sai lầm 3: Không kiểm soát giá vốn và thất thoát
Giá vốn là chi phí nguyên liệu và vật tư để làm ra một ly. Nếu không biết giá vốn từng món, bạn không biết món nào lời, món nào đang lỗ. Thất thoát đến từ công thức không chuẩn, pha quá tay, nguyên liệu hỏng, tặng không ghi chép và hao hụt do nhân viên.
Ví dụ tính giá vốn một ly cà phê sữa (số minh họa, không phải giá thực): cà phê 3.000đ, sữa 2.500đ, đường và đá 500đ, ly, nắp, ống hút 2.000đ. Tổng giá vốn 8.000đ. Nếu bán 25.000đ thì giá vốn chiếm 32% giá bán. Chỉ cần pha dư mỗi ly một chút, con số này nhân lên hàng trăm ly mỗi ngày.
Dấu hiệu nhận biết
Bạn không có công thức và định lượng bằng văn bản cho từng món.
Cuối tháng nguyên liệu tiêu hao nhiều hơn số ly bán ra.
Doanh thu có vẻ ổn nhưng tiền còn lại ít.
Cách tránh
Chuẩn hóa công thức và dụng cụ đong cho từng món.
Tính giá vốn của 5 món bán chạy nhất trước.
Ghi lại mọi phần tặng, ly làm lỗi và nguyên liệu hỏng.
Sổ tay vẫn dùng được cho một quầy nhỏ lúc mới bắt đầu. Vấn đề xuất hiện khi lượng order tăng: dễ sai khi ghi order và chốt ca, không xem được doanh thu và tồn kho theo thời gian thực, khó phát hiện thất thoát, không có lịch sử khách hàng và rất khó nhân rộng sang chi nhánh thứ hai.
Hướng giải quyết là chuyển sang POS hoặc phần mềm quản lý, khi số order đủ để việc ghi tay bắt đầu gây sai sót. Nếu cần đối chiếu các lựa chọn, có thể xem so sánh phần mềm quản lý quán cafe để chọn theo nhu cầu của mình.
Sai lầm quản lý bằng sổ tay và giải pháp chuyển đổi phần mềm POSDấu hiệu nhận biết
Chốt ca mất nhiều thời gian và hay lệch số.
Bạn chỉ biết doanh thu sau khi quán đóng cửa.
Không trả lời nhanh được món nào bán chạy tuần này.
Cách tránh
Xác định mức order mà sổ tay bắt đầu không theo kịp.
Dùng thử công cụ có đủ các tính năng đó trước khi trả phí lâu dài.
Sai lầm 5: Menu quá dài
Menu dài khiến nguyên liệu tồn nhiều và dễ hỏng, bị chôn vốn, pha chế chậm, nhân viên khó nhớ công thức và khách mất thời gian chọn. Với quán nhỏ, menu tập trung thường dễ vận hành hơn.
Dấu hiệu nhận biết
Nhiều nguyên liệu chỉ dùng cho một hai món ít người gọi.
Nhân viên hay hỏi lại công thức, khách gọi món chậm.
Cuối tuần phải bỏ đi nhiều nguyên liệu hết hạn.
Cách tránh
Bắt đầu với vài món signature cùng các món cơ bản. Số lượng cụ thể nên kiểm chứng bằng dữ liệu bán hàng của chính quán, không có con số cố định đúng cho mọi nơi.
Xem doanh số từng món định kỳ.
Cắt hoặc thay các món bán chậm, giữ nguyên liệu dùng chung được cho nhiều món.
Sai lầm 6: Bỏ qua khách quen và dữ liệu khách hàng
Khách quen mang lại doanh thu ổn định, nhưng nhiều chủ quán chỉ dồn tiền để kéo khách mới. Những việc đơn giản đã có tác dụng: nhớ món quen gọi, xin số điện thoại khi khách đồng ý, có chương trình tích điểm cơ bản và theo dõi số lần quay lại.
Về dữ liệu, hãy xin phép khách trước khi lưu thông tin liên hệ và chỉ dùng đúng mục đích đã nói rõ. Ý tưởng tăng doanh thu từ khách hiện có nằm trong bài cách tăng doanh thu quán cafe.
Dấu hiệu nhận biết
Bạn không biết bao nhiêu khách quay lại trong tháng.
Mọi chương trình khuyến mãi nhắm vào người mới.
Khách quen đến nhưng quán không nhận ra họ.
Cách tránh
Ghi lại món quen gọi của những khách đến thường xuyên.
Thu thập liên hệ có sự đồng ý của khách.
Có một ưu đãi quay lại đơn giản và theo dõi hiệu quả của nó.
4 sai lầm khác chủ quán thường mắc
Bốn sai lầm sau thuộc về định hướng, đo lường, con người và tiếp thị.
Sai lầm 7: Chưa xác định rõ khách hàng mục tiêu và concept
Quán cố phục vụ “tất cả mọi người” thường không đặc biệt với ai. Khi chưa rõ khách là ai, bạn khó chọn vị trí, menu, giá và không gian.
Dấu hiệu: khó mô tả quán trong một câu; menu và không gian không ăn khớp nhau.
Cách tránh: viết ra nhóm khách chính, nhu cầu của họ và lý do họ chọn quán bạn. Có thể dùng mẫu kế hoạch kinh doanh quán cafe để làm rõ phần này.
Sai lầm 8: Không theo dõi các chỉ số KPI
KPI là các chỉ số dùng để đo quán đang làm tốt hay chưa, như doanh thu theo ngày hay số ly bán ra. Không đo thì chỉ đoán, và vấn đề thường bị phát hiện quá muộn.
Dấu hiệu: chỉ nhìn tiền mặt trong két để đánh giá quán.
Nhân viên là người chạm khách nhiều nhất. Tuyển vội và không hướng dẫn khiến chất lượng ly nước không đều, thái độ phục vụ khác nhau và nhân sự nghỉ việc liên tục.
Dấu hiệu: mỗi người pha một kiểu; nhân viên mới nghỉ sau vài tuần.
Cách tránh: có công thức và quy trình ca viết sẵn, hướng dẫn nhân viên mới có người kèm, đặt kỳ vọng rõ ngay từ đầu.
Sai lầm 10: Không có kế hoạch marketing sau ngày khai trương
Khuyến mãi khai trương kéo khách đông một thời gian, nhưng nếu không có kế hoạch tiếp theo, lượng khách giảm khi ưu đãi hết.
Dấu hiệu: doanh thu cao tuần đầu rồi giảm; quán không có kênh nào để giữ liên lạc với khách.
Cách tránh: lên kế hoạch ít nhất cho vài tháng đầu, gồm cách giữ khách đã đến và cách thu hút thêm khách mới với ngân sách vừa phải.
Đông khách chưa chắc có lãi. Quán có thể lỗ do tiền thuê cao, giá vốn mỗi ly lớn, thất thoát nguyên liệu hoặc giá bán chưa bù đủ chi phí. Hãy tính giá vốn từng món và so chi phí cố định với doanh thu thực tế để biết khoản tiền đang mất ở đâu.
Quán cafe thường đóng cửa vì sao?
Các nguyên nhân hay gặp là thiếu vốn lưu động, mặt bằng không phù hợp, không kiểm soát chi phí, quản lý lỏng lẻo và không giữ được khách quen. Thường là nhiều yếu tố cộng lại chứ ít khi do một lý do riêng lẻ.
Kinh nghiệm kinh doanh quán cafe cho người mới là gì?
Hãy tính vốn lưu động trước khi mở, chọn mô hình hợp với khu vực, bắt đầu bằng menu gọn và biết giá vốn từng món. Ghi chép doanh thu, chi phí hằng ngày và chăm sóc khách quen ngay từ đầu. Đó là phần cốt lõi của kinh nghiệm mở quán cafe cho người mới.
Cần chuẩn bị bao nhiêu vốn lưu động?
Không có một con số chung vì phụ thuộc vào tiền thuê, lương, quy mô và tốc độ lên doanh thu của từng quán. Cách làm là cộng chi phí cố định mỗi tháng, ước tính doanh thu thấp rồi nhân với số tháng muốn dự phòng. Tham khảo bảng chi phí chi tiết để lập ngân sách.
Bao lâu thì quán cafe hòa vốn?
Thời gian hòa vốn phụ thuộc vào vốn đầu tư, tiền thuê, giá vốn và doanh thu thực tế, nên không ai hứa chắc được. Hãy lập dự báo theo nhiều kịch bản và theo dõi số thực hằng tháng để điều chỉnh.
Kết luận: kiểm tra lại quán của bạn trước khi quá muộn
Hầu hết sai lầm khi mở quán cafe có thể phòng được nhờ tính toán trước, kiểm soát chi phí và vài hệ thống đơn giản. Bạn không cần làm hoàn hảo, chỉ cần biết số liệu của chính quán mình. Trong tuần này, hãy làm ba việc:
Tính vốn lưu động: chi phí cố định mỗi tháng nhân với số tháng muốn dự phòng.
Sẵn sàng nâng cấp hệ điều hành cho doanh nghiệp của bạn?
Nâng cấp hệ điều hành cho doanh nghiệp của bạn mất đúng 5 phút. Bạn tạo tài khoản, chọn ngành và bật ứng dụng cần dùng, với gói cơ bản miễn phí trọn đời. Không cần thẻ tín dụng và không ràng buộc hợp đồng. Bạn thêm chi nhánh bất cứ lúc nào.
Sẵn sàng nâng cấp hệ điều hành cho doanh nghiệp của bạn?
Nâng cấp hệ điều hành cho doanh nghiệp của bạn mất đúng 5 phút. Bạn tạo tài khoản, chọn ngành và bật ứng dụng cần dùng, với gói cơ bản miễn phí trọn đời. Không cần thẻ tín dụng và không ràng buộc hợp đồng. Bạn thêm chi nhánh bất cứ lúc nào.