OneXEOS
Chi tiết tin tức

Chi tiết tin tức

Cách tính định lượng nguyên liệu (recipe) cho quán ăn, cafe

Vận hành F&B

Cách xây dựng định lượng nguyên liệu cho từng món để tự trừ kho khi bán, kiểm soát thất thoát và biết chính xác giá vốn. Hướng dẫn từng bước.

Cách tính định lượng nguyên liệu (recipe) cho quán ăn, cafe

Cách tính định lượng nguyên liệu (Recipe) chuẩn bao gồm việc liệt kê chi tiết thành phần, tính toán tỷ lệ hao hụt sơ chế (Yield %) và lập bảng định lượng để kiểm soát giá vốn (Food Cost). Việc này giúp đồng nhất chất lượng món ăn và cho phép phần mềm POS tự động trừ kho chính xác, ngăn chặn thất thoát lợi nhuận lên đến 20%.

Trong kinh doanh F&B, thất thoát nguyên vật liệu là "lỗ hổng" lớn nhất "nuốt chửng" lợi nhuận của quán. Theo thống kê nội bộ ngành F&B, một nhà hàng có thể mất từ 15% - 20% lợi nhuận mỗi tháng chỉ vì nhân viên pha chế quá tay hoặc đầu bếp múc định lượng theo cảm tính.

Để giải quyết triệt để bài toán này, việc xây dựng bảng công thức chuẩn là bắt buộc. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn bạn cách tính định lượng nguyên liệu chi tiết từng bước, giúp tối ưu hóa lợi nhuận kinh doanh.

Tại sao cần xây dựng định lượng nguyên liệu cho quán cafe, nhà hàng?

Nhiều chủ quán nhỏ thường bỏ qua bước lập định lượng (Recipe) vì cho rằng tốn thời gian. Tuy nhiên, nếu thiếu đi công cụ này, bạn sẽ đối mặt với 3 rủi ro lớn:

  • Chất lượng không đồng đều: Hôm nay cafe quá ngọt, ngày mai lại quá nhạt do nhân viên pha chế theo cảm tính, dẫn đến mất khách.
  • Không biết chính xác Lời/Lỗ: Nếu không có định lượng, bạn không thể tính được giá vốn món ăn (Food Cost), từ đó định giá bán sai lệch (bán nhiều nhưng thực chất đang lỗ ngầm).
  • Không thể kiểm soát thất thoát: Nếu không biết 1 kg thịt bò làm được bao nhiêu tô phở, bạn sẽ không thể đối chiếu giữa doanh thu bán ra và số lượng thịt tồn kho. Đây là bước đầu tiên và quan trọng nhất trong chiến lược chống thất thoát nguyên liệu nhà hàng.

Cách tính định lượng nguyên liệu (Recipe) chuẩn 3 bước là gì?

Để tính định lượng nguyên liệu quán ăn hoặc quán cafe chuẩn xác, hãy thực hiện theo quy trình 3 bước sau:

Bước 1: Liệt kê toàn bộ thành phần (Kể cả bao bì)

Ghi chép lại mọi thành phần cấu tạo nên món ăn/đồ uống.

Lưu ý: Đối với mô hình bán mang đi (Take-away), bạn phải đưa cả ly nhựa, ống hút, túi nilon, muỗng đũa dùng 1 lần vào bảng định lượng.

Bước 2: Tính toán tỷ lệ hao hụt sơ chế (Yield Percentage)

Đây là bước nhiều người làm sai nhất. Bạn mua 1kg khoai tây (giá 30.000đ), nhưng sau khi gọt vỏ chỉ còn 800g (Hao hụt 20%).

Vậy giá trị thực tế của 1kg khoai tây thành phẩm lúc này là: 30.000 / 0.8 = 37.500đ/kg. Bạn phải dùng con số 37.500đ để tính giá vốn.

Bước 3: Lập bảng định lượng (Recipe Sheet)

Sau khi đã đo lường thực tế, hãy lập một bảng định lượng chuẩn. Dưới đây là ví dụ minh họa cách tính định lượng nguyên liệu cho 1 ly Trà Sữa Trân Châu (Size M):

Thành phầnĐơn vị đo lường (ĐVĐL)Định lượng 1 lyĐơn giá / ĐVĐLThành tiền (Giá vốn)
Nước cốt trà đenml15025đ / ml3.750đ
Bột sữa béogram30120đ / gram3.600đ
Đường nước (Syrup)ml2540đ / ml1.000đ
Trân châu đengram5050đ / gram2.500đ
Ly nhựa + Nắp + Ống hútBộ11.200đ / Bộ1.200đ
TỔNG CỘNGTỔNG CỘNGTỔNG CỘNGTỔNG CỘNG12.050 VNĐ

(Với bảng này, bạn đã biết chính xác giá vốn của 1 ly trà sữa là 12.050đ. Nếu bán với giá 35.000đ, tỷ lệ Food Cost của bạn là ~34.4%).

Làm thế nào để tự động hóa trừ kho từ bảng định lượng bằng công nghệ 2026?

Dù bạn có bảng Excel định lượng chi tiết đến đâu, nếu nhân viên không ghi chép cẩn thận số lượng bán ra, cuối ngày bạn vẫn phải vào kho đếm thủ công từng chai siro, từng hộp trà.

"Trong kỷ nguyên số, việc quản lý kho thủ công là hành động tự sát về mặt thời gian và chi phí. Công thức định lượng cần phải được 'gắn' trực tiếp vào hệ thống bán hàng."

Hiện nay, các giải pháp F&B hiện đại như OneXEOS đã giải quyết hoàn toàn bài toán này bằng cơ chế Tự động hóa 100%:

  • Khai báo 1 lần: Bạn nhập bảng công thức (như ví dụ Trà sữa ở trên) vào hệ thống OneXEOS.
  • Bán hàng & Tự động trừ kho: Khi thu ngân chốt bill bán 1 ly Trà sữa trân châu, hệ thống ngay lập tức trừ đi đúng 150ml trà, 30g bột sữa, 50g trân châu và 1 bộ ly nhựa trong kho tổng.
  • Kiểm soát chênh lệch Real-time: Cuối ca, hệ thống sẽ báo cáo số lượng tồn kho lý thuyết. Chủ quán chỉ cần so sánh với tồn kho thực tế. Nếu hụt 500g trân châu, bạn có thể lập tức chất vấn nhân viên ca đó.

4. Câu hỏi thường gặp (FAQs)

1. Làm sao tính định lượng nguyên liệu quán ăn cho các gia vị nêm nếm nhỏ như muối, tiêu, bột ngọt?

Việc cân đo chính xác 1-2 gram muối/tiêu cho từng đĩa xào là rất khó và mất thời gian. Các bếp trưởng thường sử dụng phương pháp Buffer Cost (Chi phí đệm). Thay vì tính chi ly từng gram gia vị, họ sẽ cộng thêm một tỷ lệ cố định khoảng 2% - 3% vào tổng giá vốn của món ăn đó để đại diện cho toàn bộ các gia vị phụ.

2. Nếu nhà cung cấp tăng giá nguyên liệu thì định lượng và giá vốn có tự động cập nhật không?

Nếu bạn quản lý bằng sổ tay hoặc Excel thì phải sửa thủ công. Tuy nhiên, nếu bạn sử dụng phần mềm quản lý kho nhà hàng (như OneXEOS), khi bạn lập phiếu nhập kho với mức giá mới, hệ thống sẽ tự động tính toán lại giá vốn trung bình (MAC) và cập nhật giá vốn mới cho tất cả các món ăn sử dụng nguyên liệu đó.

3. Đá lạnh (dùng cho quán cafe, trà sữa) có cần đưa vào bảng định lượng (Recipe) không?

Có. Dù giá trị của đá lạnh khá rẻ (hoặc tự làm bằng máy làm đá), nhưng nó chiếm thể tích lớn trong ly (khoảng 30-50% thể tích). Đưa định lượng đá (ví dụ: 150g đá/ly) vào công thức sẽ giúp nhân viên biết chính xác phải rót bao nhiêu chất lỏng để nước vừa đầy ly, đảm bảo sự đồng nhất về hương vị.

Chuẩn hóa công thức - Khóa chặt lợi nhuận!

Đừng để lợi nhuận của bạn thất thoát qua từng gram nguyên liệu không được kiểm soát. Ứng dụng ngay Phần mềm quản lý OneXEOS để số hóa định lượng, tự động trừ kho và quản trị chi phí thông minh nhất 2026.

👉 Đăng ký dùng thử MIỄN PHÍ 100% tính năng ngay hôm nay!

ONEXEOS - Hệ điều hành doanh nghiệp
Website: www.onexeos.com
Hotline: 033 838 5251
Email: partners@onexapis.com

Thẻ:cách tính định lượng nguyên liệuđịnh lượng nguyên liệu quán ăn
POSCRMKhoKDSNhân sựBáo cáoAI Menu

Sẵn sàng nâng cấp hệ điều hành cho doanh nghiệp của bạn?

Nâng cấp hệ điều hành cho doanh nghiệp của bạn mất đúng 5 phút. Bạn tạo tài khoản, chọn ngành và bật ứng dụng cần dùng, với gói cơ bản miễn phí trọn đời. Không cần thẻ tín dụng và không ràng buộc hợp đồng. Bạn thêm chi nhánh bất cứ lúc nào.

Cách tính định lượng nguyên liệu (recipe) cho quán ăn, cafe